Instalacja odgromowa: definicja, elementy, rodzaje i działanie piorunochronu

Instalacja odgromowaWyładowania atmosferyczne powstają w wyniku gromadzenia się ładunków elektrycznych. Gdy dojdzie do nich pomiędzy chmurami a Ziemią - dochodzi do pojawienia się pioruna, który uderza w jej powierzchnię. W tym momencie natężenie energii elektrycznej w jednym miejscu jest tak duże, że stanowi istotne zagrożenie dla każdego obiektu, który tylko znajdzie się na jego drodze. Wyładowania z łatwością są w stanie niszczyć drzewa, wywoływać spięcia i pożary w budynkach, a nawet kruszyć beton.

Czym jest i do czego służy instalacja odgromowa?

Instalacja odgromowa to specjalny rodzaj infrastruktury, której główną rolą jest ochrona budynków oraz różnych obiektów przed piorunami (tzw. wyładowaniami elektrycznymi).

Skuteczna instalacja odgromowa ma za zadanie: przechwycić wyładowanie elektryczne i przetransportować je do ziemi, aby tam mogło ulec rozproszeniu. W ten właśnie sposób chroni nie tylko wybrane obiekty (np. przed pożarem), ale również dba o bezpieczeństwo ludzi, którzy znajdują się w ich obrębie.

Części instalacji odgromowej. Z czego składa się system ochrony odgromowej?

Na elementy instalacji odgromowej składają się 4 grupy. Zaliczamy do nich: zwody, przewody odprowadzające i uziemiające oraz uziomy. Razem tworzą jeden system, który pozwala na sprawne transportowanie oraz neutralizowanie wyładowań elektrycznych.

  • Zwody, czyli pręty wykonane z metalu, które znajdują się na samej górze instalacji chroniącej przed gromami. Mogą przyjmować formę pionową (tzw. maszt lub iglica odgromowa) lub poziomą (rozciągniętą po określonej powierzchni dachu). Do ich produkcji wykorzystuje się materiały takie, jak: stal nierdzewna lub ocynkowana, a także miedź. Średnica pojedynczego zwodu wynosi zazwyczaj od 6 do 8 mm.
  • Przewody odprowadzające i uziemiające, czyli łączniki pomiędzy zwodami, a uziomami. Przyjmują formę drutu odgromowego, który pozwala na sprawny i bezpieczny transport energii.
  • Uziomy, czyli charakterystyczne elementy z metalu, które umieszcza się bezpośrednio na gruncie. Służą do przejmowania wyładowań elektrycznych przekazywanych przez górne części instalacji, a następnie - ich rozproszenie bezpośrednio na gruncie.

Elementami uzupełniającymi każdą instalację chroniąca przed piorunami, są: złącza, uchwyty oraz wiele innych komponentów pozwalających na trwały, stabilny i bezpieczny montaż.

Jak działa instalacja odgromowa?

Znajdujący się na samej górze pionowy (maszt lub iglica) lub poziomy zwód działa niczym magnes i “ściąga” na siebie ewentualne wyładowania elektryczne. W dalszej kolejności ładunek jest transportowany za pomocą pozostałych elementów instalacji odgromowej - bezpośrednio do miejsca jej połączenia z podłożem. Gdy dotrą do ziemi, ulegną rozproszeniu, dzięki czemu staną się całkowicie niegroźne.

Jakie są rodzaje instalacji chroniących przed wyładowaniami elektrycznymi?

Decyzja o zastosowaniu konkretnych podzespołów znajduje swoje odzwierciedlenie również w typach instalacji, które dzielimy na:

  • Aktywne instalacje odgromowe - wykorzystujące zwody pionowe, które mają za zadanie “ściągać” wyładowania w jedno konkretne miejsce. Charakteryzują się zastosowaniem tylko jednego lub zaledwie kilku przewodów, które odpowiadają za odprowadzanie wyładowania.
  • Pasywne instalacje odgromowe - wykorzystujące całą sieć poziomych zwodów oraz przewodów, które pokrywają wszystkie newralgiczne punkty danego obiektu.

Czy posiadanie instalacji odgromowej jest obowiązkowe?

Zadbanie o obecność tego rodzaju ochrony jest obowiązkowe wyłącznie wówczas, gdy istnieją do tego konkretne przesłanki.

Według przepisów prawa instalacja chroniąca przed gromami powinna znaleźć się na budynkach, które osiągają określoną wartość tzw. wskaźnika zagrożenia piorunowego. Oblicza się go na podstawie informacji o lokalizacji obiektu, jego powierzchni, a nawet materiałach użytych do budowy.

Jej montaż jest również obowiązkowy (bez względu na powyższe parametry), jeśli budynek ma wysokość powyżej 15 metrów albo więcej niż 500 metrów kwadratowych powierzchni, a także, gdy został wykonany z łatwopalnych materiałów.

Dlaczego warto wyposażyć swój budynek w piorunochron?

Pomimo że przepisy wskazują na obowiązek posiadania instalacji piorunochronnej tylko w określonych przypadkach - zdecydowanie warto na nią postawić także, jeśli nie ma takiego wymogu.

Jedną z nadrzędnych przesłanek są oczywiście kwestie bezpieczeństwa. Z uwagi na fakt, że pojedyncze wyładowania elektryczne mogą osiągać natężenie wynoszące nawet kilkanaście tysięcy amperów - ich uderzenie w budynek może mieć bardzo poważne konsekwencje. Zaliczamy do nich między innymi:

  • Wywołanie spięcia, a tym samym uszkodzenie urządzeń elektrycznych podłączonych do sieci.
  • Spowodowanie pożaru dachu, jak i innych części budynku.
  • Pojawienie się poważnego zagrożenia zarówno dla zdrowia i życia osób, które przebywają wewnątrz lub w bliskim sąsiedztwie obiektu.

Komentarze